La oss skjøne Tomas Espedal (klam klem)

Herregud, no har han gjort det igjen. Tomas Espedal. Han har sagt at om bøkene hans berre vart lesne av kvinner over 50, ville han slutte å skrive på dagen. Og kvinner i alle aldrar har rykka ut for å forsvare dei såkalla kulturkjerringane, seinast Karin Haugen i Bokmagasinet i dag. Det skulle berre mangle. Det er hårreisande udanna å seie slikt om dei som faktisk kjøper, les og beundrar bøkene dine.

Eg hadde ikkje tenkt å forsvare Espedal denne gongen, slik eg har gjort før. Eg kjente at eg vart fornærma sjølv, ikkje berre på vegne av eldre kvinner, men på eigne vegne, eg er trass alt snart 40; husmor, gift, konsulent i offentleg sektor og alt anna som er uspennande. Men så klarer eg ikkje å la vere likevel. Ikkje når eg tenkjer litt vidare.

For det første, og det er det same som eg har sagt før: Espedal er i det minste ærleg. At han er ærleg på ein urimeleg, utakknemleg og spissformulert måte er ikkje sympatisk i vanleg kommunikasjon. Men det er denne kompromisslause haldninga som gjer bøkene hans interessante. Så kan vi gjerne be han endre personlegdom når han forlet skrivebordet og skal bli intervjua, men vi får ikkje bli for overraska om det ikkje lar seg gjere.

For det andre, og det er det viktigaste punktet: Kva er det han eigentleg seier? La meg overføre hans logikk til min eigen situasjon: Eg skriv bokmeldingar i Dag og Tid, ei avis som truleg har landets eldste og mest maskuline lesarkrins. Det gjer ikkje meg noko. Men kva om eg fekk vite at ingen kvinner, verken litteraturstudentane i tjueåra, venninnene mine frå lesesirklar, kvinnelege kritikarkolleger, forfattarar eller forlagsredaktørar i tredve- og førtiåra, eller dei kulturinteresserte kvinnene på 50+, at ingen av desse syntes det eg skreiv var interessant, relevant eller godt skrive? Eller, la meg seie: Om eg berre vart lesen av menn over 50? Eg hadde blitt lei meg, og prøvd å finne ut kva eg gjorde feil. Ein meir spissformulert retorikar ville sjølvsagt ha sagt at han hadde slutta å skrive på dagen. Det handlar altså om referansegrupper, at det er viktig å vere i kontakt med dei ein reknar som naturlege samtalepartnerar. Det treng ikkje å vere til forkleinelse for andre grupper.

Espedal klarar seg sjølv, og eg er eigentleg ikkje så oppteken av at han skal bli ytt rettferd, men eg likar å skjøne kva det er som foregår og setje utsegner i perspektiv. Og det er jo trass alt eit idiotisk, hypotetisk scenario vi snakkar om her. Så, kvinner, la oss fortsette å lese middelaldrande mannlege forfattarar i den grad vi har glede av det. Det er jo moro å prøve å skjøne dei, er det ikkje?

Legg att eit svar

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com logo

Du kommenterer no med WordPress.com-kontoen din. Logg ut / Endre )

Twitter-bilde

Du kommenterer no med Twitter-kontoen din. Logg ut / Endre )

Facebook-foto

Du kommenterer no med Facebook-kontoen din. Logg ut / Endre )

Google+ photo

Du kommenterer no med Google+-kontoen din. Logg ut / Endre )

Koplar til %s